Inschrijven voor de nieuwsbrief

China, China, China!

Geplaatst op 12 juli 2018 in Nieuws

Maandagavond stond de 49e editie SMC050 in het teken van het innovatieve China. Hier in het westen kijken wij vaak een beetje gekscherend naar hen: Ze kopiëren van alles, doen dat met slechte kwaliteit en worden geleid door een overheid die haar burgers nauwlettend in de gaten houdt. Toch loopt zij steeds vaker voorop als het gaat om innovatie, nieuwe concepten en wordt waarschijnlijk de nieuwe leidende economie van de wereld. Ook onze blik op het sociale kredietsysteem berust op veel misverstanden. De twee sprekers van de avond behandelden deze twee onderwerpen en bespraken “Digital Retail in China” en “The Social Credit System”.

Ed Sander – Chinatalk: Digital Retail in China

In het Westen hebben wij op onze smartphones een dertigtal apps die allemaal iets anders doen. Chinese apps als Alipay en Wechat brengen in hun platform alle apps onder in 1 centrale app. De belangrijkste functionaliteit ervan is de mobiele betalingsmogelijkheid. Dat staat in Nederland nog in haar kinderschoenen, omdat wij met de contactloze pinpas nu hetzelfde kunnen. De Chinezen beschikken echter vaak niet over een bankrekening, dus gaat alles via mobiel. Dit betekent dat je in alle grote steden, overal waar je gaat QR codes kan scannen en op die manier betaalt. Dit geldt voor grote retail ketens, convencience stores, tempels, street food karretjes en zelfs bij daklozen. Laatstgenoemde hebben overigens ook een bakje voor kleingeld, maar feit is dat in de steden liefst 87% van de inwoners van mobiel betalen gebruik maakt  en dus praktisch geen cash meer op zak hebben.

China mobile payment

credit: Youtube

De twee dominerende e-commerce partijen Alipay en Wechat investeren volop in grote retail bedrijven en hebben belangen in giganten als Walmart. Hiernaast investeren zij volop in lokale minimarktjes (vaak gerund door vader en zoon) en zorgen voor een complete rebranding van de shops. De shops worden voorzien van software die het aankoopgedrag registreren en de kennis over de ‘offline consument’ vergroten. Alipay en Wechat hebben door heel China bovendien talloze onbemande minimarktjes, waar je betaalt met je mobiel, gezichtsherkenning of door simpelweg naar buiten te lopen. De winkel scant met tientallen camera’s je boodschappen en rekent automatisch af. De supermarkt Hema (niet gelieerd, spreek uit als “Wuh-ma”) zorgt dat wat jij online bestelt bij elkaar wordt gezocht door orderpickers en binnen een half uur bij je op de stoep staat. Wederom wordt al deze informatie opgeslagen in een gigantische bak data. Hieronder een kort filmpje met enkele Chinese retail innovaties:

credit: Tech in China

Maar waarom zou je als E-commerce partij zo nadrukkelijk investeren in offline shopping? Omdat de e-commerce markt stagneert. De rek is er – naar  verwachting – over 12 jaar uit en dan heeft e-commerce ‘slechts’ 40% van de totale shoppingmarkt in handen. Door het gedrag van de offline consument nauwkeurig te bestuderen, en die steeds meer te bewegen richting online kanalen, kunnen de e-commerce giganten naar verwachting 80 – 90% van de shopping markt in handen krijgen. De verwachting is dan ook dat de scheiding tussen online en offline retail vervaagt en volledig zal overgaan in ‘New Retail’.

Rogier Creemers: Social Credit System

Het nieuws bereikte ons dat de Chinese regering een programma zou zijn gestart waarbij elke burger beoordeeld wordt op basis van zijn of haar gedrag. Dit oordeel zou worden uitgedrukt in een score van drie cijfers en dat is dan het Social Credit van die persoon. Een verhaal wat gretig aftrek vond in de Westerse huishoudens, onder het mom van “wat doen die gekke Chinezen nu weer?”. Volgens Rogier Creemers (o.a. Doctorandus Chinees recht en politicologie) ligt het verhaal iets complexer dan dat. Het idee vind namelijk al zijn oorsprong in de eind jaren 90. Toen kwam het grootste manko van de vrije markteconomie aan het licht: Financiële slagkracht van de burger en diens vertrouwen in de overheid. De burger kon destijds geen krediet krijgen bij de bank, omdat banken destijds hun pijlers op het bedrijfsleven richtten. De burger gaf vervolgens weinig uit en had vanwege gebrek aan een bankrekening de liquide middelen in een schoenendoos onder het bed staan.

Veel corruptie op lokaal niveau

Bovendien zorgde de immense oppervlakte van China ervoor dat lokale overheden  en burgers naar hartenlust konden corrumperen. Het ontduiken van straf was eenvoudig doordat er geen BSN-nummers op nationaal niveau bestonden. Enkel op lokaal niveau, waardoor het volgen van de criminelen moeilijk was. Eenmaal betrapt verkaste men naar de volgende provincie en corrumpeerde vrolijk verder. De lokale overheid van een provincie heeft vervolgens een experiment opgezet waarbij goed gedrag werd beloond.

Social Credit System China

credit: Kevin Hong

Met de samenkomst van technologie en het experiment SCS, werd het vervolgens mogelijk om op nationaal niveau BSN-nummers te creëren voor iedere burger én organisaties. Bedrijven als Alibaba gebruiken het systeem in afwezigheid van volwaardige kredietgeschiedenis om de financiële risico’s van hun gebruikers te kunnen bepalen. Hierbij komt een score tot stand die  mede wordt bepaald door de mate waarmee wordt gespendeerd, of je hun op tijd betaalt, of je je rekeningen op tijd betaald, hoe compleet je profiel is en wie je vrienden zijn. Mocht je score laag zijn, dan heeft dat niet direct sancties ten gevolge, als wel minder voordelen.

Stay off of the blacklists

Maak je het echt bont, dan is de kans aanwezig dat je op een blacklist terecht komt. Dit betekent dat op het moment dat je veroordeeld wordt en je weigert bijvoorbeeld je straf uit te zitten of een boete te betalen, dan kan je ontzegd worden eerste klas te vliegen of te treinreizen, en  tevens kan je geen luxe items aanschaffen. Je kon je boete immers niet betalen, dus gaan ook luxegoederen aan je neus voorbij. Het Social Credit System ligt dus iets genuanceerder dan gedacht. Creemers besloot zijn betoog dan ook met een kritische noot richting het kritische westen:

“We live in a scary time, we didn’t expect China to be this big. China was expected to be bad. There were public debates about their use of data. How can a market economy be that successful?  That really says something  about us. We should look at our own concerns , and how we deal with them. We must ensure that our own society is strong and open and well.”

Delen:
Terug naar het overzicht
Inschrijven nieuwsbrief

Elke maand een update

Meld je aan voor de nieuwsbrief